Waar staan we volgens IZA-monitor 2026?

“Vertaling naar dagelijkse praktijk vraagt tijd, ruimte en bestuurlijke steun”

De regio Noordoost-Brabant en de Bommelerwaard heeft ambitieuze plannen op het gebied van gezondheid, zorg en welzijn. Maar waar staan we nu? De IZA-monitor 2026, opgesteld door de GGD Hart voor Brabant, biedt een eerste antwoord. De belangrijkste conclusie: de beweging is ingezet en professionals geloven in de richting, maar de vertaling naar de dagelijkse praktijk vraagt nog tijd, ruimte en bestuurlijke steun. Dit is de nulmeting: het startpunt van de gezamenlijke beweging.

Praktijk weerbarstig

Mantelzorg en burenhulp worden steeds belangrijker om zorg toegankelijk te houden. Een paar cijfers: uit panelonderzoek blijkt dat In Hart voor Brabant ongeveer de helft van de 50-plussers regelmatig of vaak anderen helpt, vooral met vervoer, boodschappen en administratie. Onder 35-49 jarigen ligt dit aandeel op 37%, bij de groep onder 35 jaar op 25%. Ruim driekwart vindt het belangrijk dat mensen meer voor elkaar zorgen. Maar liefst 69% ziet dit in theorie als een mooi uitgangspunt, maar verwacht dat het in de praktijk lastig te realiseren is. Gebrek aan tijd is de grootste belemmering, zeker bij jongeren.

Verandering niet vanzelf

In de regio zijn netwerken opgericht waar professionals uit verschillende domeinen samenwerken, zoals het Spoedplein, de Samenwerkwijze en het verkennend gesprek binnen het Mentaal Gezondheidsnetwerk. De motivatie onder professionals is groot. Wie verder is in het proces, merkt concrete voordelen: minder ‘pingpongen’ tussen organisaties, snellere oplossingen en minder werkdruk doordat verantwoordelijkheden worden gedeeld. Eén professional verwoordt het treffend: “Het bespaart ook tijd in het bedenken van oplossingen, want soms kom je er zelf niet uit.”

Voorbeelden

Binnen Zorgzaam ‘s-Hertogenbosch is al een aantal initiatieven zichtbaar. Het Mentaal Gezondheidsnetwerk heeft de eerste vijf van de 24 mijlpalen behaald en valt op door een sterk “samen-gevoel”. Het Verkennend Gesprek is hier al in uitvoering. Daarbij bespreekt een inwoner samen met een professional welke ondersteuning het beste past, zonder meteen door te verwijzen naar specialistische zorg. Ook het Spoedplein is een aansprekend voorbeeld van samenwerking over domeinen heen. De Samenwerkwijze is omarmd binnen onze hele regio ‘s-Hertogenbosch en omstreken; professionals en bestuurders hebben al trainingen gevolgd. In de gemeente Meijerijstad is het onderdeel van het nieuwe coalitieakkoord 2026-2030. De borging op tactisch en strategisch niveau verdient nog wel meer aandacht.

Wat vraagt aandacht?

Professionals ervaren te weinig ruimte om te experimenteren en te leren. De koppeling aan vooraf vastgestelde doelen en meetpunten schuurt met de behoefte om gaandeweg te ontdekken wat werkt. Ook ontbreekt soms bestuurlijke steun om knelpunten bespreekbaar te maken. Opschaling is een extra uitdaging: nieuwe werkwijzen verspreiden zich het liefst als een olievlek, maar dat vraagt dat pioniers anderen meenemen naast hun reguliere werk. “De winkel blijft open tijdens de verbouwing”, zoals een professional het omschrijft.

Uitnodiging

De nulmeting is een uitnodiging om samen richting te bepalen. Waar neemt de druk toe? Waar liggen kansen? En sluit de huidige inzet aan bij de opgaven in de regio? Die vragen staan centraal in het vervolg van de monitor.

Magazine IZA-monitor